آيين نامه راهنمايي و رانندگي 2
قسمت اول : تجهيزات وسايل نقليه موتوري
ماده 46 : اشخاص حق ندارند هيچ نوع وسيله نقليه اي را كه فاقد لوازم و تجهيزات مذكور در اين فصل يا داراي لوازم و تجهيزات مخالف مقررات باشد در راه هاي عمومي برانند و يا براي رانندگي در اختيار ديگري بگذارند.
ماده 47 : كليه اتوميبل ها و يدك كش ها و تراكتورهاي باركش لااقل بايد داراي چراغ هائي به شرح زير باشند:
1- دو چراغ بزرگ با دو استپ و نور سفيد در طرفين جلو
2- دو چراغ كوچك با نور زرد يا سفيد براي تشخيص عرض اتومبيل در منتهي اليه هر يك از دو قسمت جلو.
3- دوچراغ كوچك با نور قرمز جهت تشخيص عرض اتومبيل در منتهي اليه هر يك از دو سمت عقب .
4- دو چراغ كوچك با نور قرمز يا نارنجي بريا ترمز ( ايست ) در عقب كه به محض گرفتن ترمز روشن شده و از فاصله 35 متري ديده شود.
5- يك چراغ كوچك با نور سفيد در عقب براي تشخيص شماره پلاك . نور اين چراغ بايد براي قرائت شماره پلاك از فاصله 25 متري كافي باشد.
6- يك چراغ كوچك به رنگ زرد يا سفيد جهت نشان دادن حركت با دنده عقب اين چراغ بايد طوري نصب گردد كه فقط موقع راندن به عقب روشن شود.
7- دو چراغ راهنمائي الكتريكي يا مكانيكي با نورسفيد يا زرد در طرفين جلو و دو تاي ديگر از آن با رنگ قرمز در طرفين عقب براي اعلام قصد گردش به چپ يا براست . نور اين چراغ ها در روز بايد از فاصله 35 متري قابل رؤيت باشد.
8- يدك و شبه يدك متصل بايد اقلا يك چراغ خطر قرمز در عقب داشته باشند . اگر وسيله نقليه اي داراي چند يدك زنجيري باشد نصب چراغ مذكور بايد در عقب آخرين يدك بعمل آيد.
ماده 48 : نور چراغهاي كوچك جلو و خطر عقب بايد در شرايط جوي معمولي از فاصلة 150 متري ديده شود . نور چراغهاي گردش و ايست نبايستي خيره كننده باشد.
ماده 49 : سيم كشي چراغ ها بايد طوري بعمل آيد كه هر وقت راننده چراغ هاي كمكي را روشن مي نمايد چراغ هاي عقب نيز روشن شوند.
ماده 50 : ارتفاع چراغ ارتفاع چراغ هاي جلو نبايد از 135 سانتي متر بيشتر و از 70 سانتي متر كمتر باشد . ارتفاع چراغ هاي عقب نيز نبايد از يك متر بيشتر و از 50 سانتي متر كمتر باشد.
ماده 51 : چراغ هاي بزرگ جلو بايستي داراي تكمه تبديل تور باشند كه تابش نور را به بالا يا پائين بترتيب زير عوض كند.
1- نور بالا ( استپ بالا ) بايد طوري ميزان گردد كه به وسيله آن وجود اشخاص يا اشياء ازفاصله 150 متري تشخيص داده شود.
2- نور پائين ( استپ پائين ) بايد به نحوي ميزان گردد كه به وسيله آن اشخاص يا اشياء از فاصله 35 متري مشخص شوند .
ماده 52 : كليه وسائل نقليه امدادي بايستي در مرتفع ترين نقطه خود داراي يك چراغ خطر گردان يا زنگ يا بوقي كه توليد صداي مشخص نمايد باشند . نور قرمز چراغ بايد از فاصله 150 متري قابل رويت باشد.
ماده 53 : وسائل نقليه موتوري به داشتن تجهيزات زير مجازند :
1- دو عدد نور افكن در طرفين با اجازة مخصوص شهرباني مشروط بر اينكه در شهرها و جاده هاي عمومي مورد استفاده قرار نگيرد .
3- دو چراغ رانندگي اضافي با نور سفيد در جلو ( چراغ كمكي ) كه ارتفاع آن نبايد از يكمتر و نيم بيشتر و از چهل سانتي متر كمتر باشد . اين چراغ ممكن است توأم با چراغهاي بزرگ جلو مورد استفاده قرارگيرد.
4- دو چراغ كوچك با نور زرد يا سفيد روي گلگير طرفين كه خيره كننده نباشد.
5- چراغهاي كوچك اضافي در جلو با نور سفيد يا زرد ودر عقب با نور قرمز كه هنگام استفاده بايد مرتبا" روشن و خاموش شده و از فاصلة 150 متري ديده شوند. 2- دو عدد چراغ ويژه مه با نور زرد در طرفين قسمت جلو ، ارتفاع اين چراغها نبايد ازيك متر بيشتر و از چهل سانتي متر كمتر باشد . نور اين چراغها بايد طوري ميزان گردد كه در طول ده متر از سطح افقي محل نصب چراغ بالاتر نيايد . هنگام استعمال چراغهاي مه بايستي از نور پائين چراغهاي بزرگ نيز استفاده شود .
ماده 54 : تمام اتومبيلها و يدك كشها و تراكتورهاي باركش و انواع يدكها كه در جاده هاي عمومي عبور مي نمايند بايستي داراي دو شيشه نور تاب (رفلكتور) به رنگ قرمز يا شبرنگ درطرفين قسمت عقب خود باشند . هر گاه نور تابهائي در قسمت جلو نصب شوند بايد به رنگ زرد باشند.
ارتفاع نور تابها بيشتر از يك متر و نيم و كمتر از شصت سانتي متر نخواهد بود مگر آنكه بلندي خود وسيله نقليه از كف زمين كمتر از شصت سانتي متر باشند.
نور تابهاي عقب بدكها مستقل ممكن است در دو طرف آن يا د ردو طرف بار نصب شود . در تمام موارد مذكور بايد نور تابها كاملا قابل رؤيت بوده و شيشه هاي آنها داراي اندازه و خصوصياتي باشدكه موقع شب در مقابل نور چراغهاي وسائل نقليه ديگر از فاصله 150 متري كاملا مشهودگردد .
ماده 55 : هر وسيله نقليه موتوري بايد مجهز به دو نوع ترمز پائي و دستي مجزا از هم با قدرتهاي مذكور در ماده 57 باشدكه هر يك به تنهائي بتواند آنرا از حركت باز دارد.
ماده 56 : يدك ها و شبه يدك هائي كه ظرفيت آن ها از 1400 كيلو گرم زيادتر است بايستي داراي ترمزي باشند كه راننده بتواند به وسيله آن يدك را متوقف سازد . طرز ساختمان اين ترمز بايد طوري باشد كه در صورت قطع ناگهاني وسيله اتصال يدك ترمز خود به خود گرفته شود و يدك را متوقف نمايد .
ماده 57 : قدرت ترمز پائي بايد به قدر ي باشد كه در راههاي مختلف طبق جدولهاي بين المللي كه ملاك عمل كارشناسان تصادفات راهنمائي و رانندگي است بتواند با شتاب معين از ادامه حركت وسيله نقليه جلوگير ي نمايد . حداقل شتاب ترمز پائي نبايد از سه و نيم كمتر باشد . قدرت ترمز دستي بايد به قدري با شد كه بتواند به تنهائي در سرعت قدم انساني ( پنج كيلومتر در ساعت ) بدون بار و مسافر در سطح اسفالته و مستقيم حداكثر پس از طي يك متر مسافت وسيله نقليه را كاملا از حركت باز دارد .
ماده 58 : رانندگي با وسائل نقليه اي كه قدرت ترمز آنها طبق مشخصات مذكور نباشد ممنوع است.
ماده 59 : كليه وسائل نقليه موتوري بايد مجهز به بوق يا وسيله اخبار صوتي ديگري باشند كه توليد صداي غير عادي و ناهنجار ننمايد و صداي از فاصله هفتاد متري شنيده شود . بعلاوه نصب كيلومتر شما ( سرعت سنج ) و درجه بنزين و چراغ نشان دهندة نور بالا كه كاملا سالم و قابل استفاده باشد الزامي است .
تبصره 1 : كليه وسايل نقليه شامل انواع خودروهاي سواري، وسائط نقليه باركش(وانت ، كاميونت ، كاميون ، تريلي) و اتوبوس و ميني بوس اعم از پلاك (شخصي، عمومي، دولتي) بايد به كمربند ايمني استاندارد مجهز باشند (باستثناء اتوبوسها و ميني بوسهاي شركت واحد).
تبصره 2 : راننده و سرنشين رديف جلو كليه وسائط نقليه مندرج در تبصره 1 راننده و سرنشينان اتوبوسها و ميني بوسها (باستثناي اتوبوسهاي شركت واحد) موظفند هنگام حركت در راهها (معابر درون شهري برون شهري) از كمربند ايمني استفاده نمايند.
ماده 60 : هر وسيله نقليه موتوري بايستي مجهز به لوله اگزوز باشد كه مانع خروج صداهاي ناهنجار گردد. برداشتن تمام يا قسمتي از اين دستگاه ممنوع است . بهر نوع وسيله نقليه موتوري كه توسط شهرباني اعلام خواهدشد بايد تا خو گراف ( ثبت كننده سرعت ) نصب شود . اين دستگاه بايد كاملا قابل استفاده باشد و كاغذ ثبت كننده آن روزانه تجديد گردد.
ماده 61 : كليه وسائل نقليه موتوري بايد داراي آئينه هائي در داخل باشد بنحوي كه راننده بتواند بوسيله آنها لااقل تا فاصله هفتاد متري پشت سر خويش را ببيند. نصب آئينه در دو طرف خارج وسيله نقليه مجاز است.
ماده 62 : هر وسيله نقليه موتوري كه داراي شيشه جلو است بايد مجهز به دو برف پاك كن باشد.
برف پاك كنها بايد هميشه سالم و حاضر بكار باشد تا در مواقع لزوم براي پاك كردن شيشه جلو از آن استفاده گردد.
ماده 63 : دستگاه تهويه وسائل نقليه بايد طوري نصب گردد كه بهيچوجه توليد خطر براي سرنشينان آن نكند و محتوي گازهاي مسموم و آتش زا نباشد .
ماده 64 : روي چرخهاي وسائل نقليه يا كنار آنها نبايد اجسام اضافي و زايد مانند ميخ و پيچ هاي بلند يا هر شيئي كه از محازات لاستيكها تجاوز كند مجود داشته باشد مگر آنكه در تراكتورهاي زراعتي و انواع كمباين لازم باشد.
ماده 65 : اتوبوسها و كاميونها شبها هنگام حركت در جاده ها بايد لوازم زير را هميشه همراه داشته باشند تا در مواقع ضرورت بر حسب مورد از آنها استفاده نمايند.
1- سه چراغ با سه مشعل الكتريكي يا سه فانوس ويا سه شيشه نورتاب يا تابلوي شبرنگ با نور قرمز كه در شرايط جوي معمولي از فاصله 150 متري قابل رؤيت باشند.
2- در صورت فقدان لوازم مذكور لااقل سه چراغ الكتريكي با نور قرمز.
3- دو پرچم قرمز به ابعاد لااقل يك متر با چوب پرچم.
ماده 66 : وسائل نقليه اي كه مواد خطرناك حمل مي كنند بايد فقط سه چراغ ترمز الكتريكي همراه داشته باشند. حمل فانوس براي آنها ممنوع است باضافه وسائل نقليه مزبور بايد داراي دستگاه پمپ آتش نشاني آماده به كار باشند. اين پمپ ها بايستي در محلهائي نصب شوند كه هنگام ضرورت بتوان فورا“ آنها را مورد استفاده قرار داد.
قسمت دوم : تجهيزات اختصاصي موتورسيكلت و دوچرخه
ماده 67 : موتور سيكلت ودوچرخه هاي موتور دار بايد داراي حداقل يك و حداكثر دو چراغ با نور سفيد در جلو و يك چراغ خطر با شيشه نو ر تاب قرمز درعقب و يك آئينه روي فرمان باشد . نصب راهنماي الكتريكي براي موتور هاي سه چرخ نيز ضروري است . راكبين موتور سيكلت بايد بكلاه كاسك مخصوص مجهر باشند.
ماده 68 : هردوچرخه بايد داراي تجهيزات زير باشد :
1- يك چراغ با نور سفيد در جلو كه تا مسافت 150 متري جلوي آن را بقدر كافي روشن سازد.
2- يك چراغ با نور قرمز در عقب كه از فاصله 150 متري ديده شود.
3- يك چراغ قرمز شب نما در عقب كه نور وسائل نقليه پشت سر را از فاصله بيست متري منعكس نمايد.
4- يك زنگ يا بوق كه صداي آن از فاصله سي متري شنيده شود . نصب و استعمال زنگهاي صوتي يا آژير يا بوق خطر براي دوچرخه ها ممنوع است.
5- ترمز كه بمحض گرفتن آن دوچرخه متوقف گردد.
ماده 69 : طول وعرض وسائل نقليه باربري همان است كه بر طبق مشخصات (كاتولوگ) سازنده معين گرديده ولي ظرفيت آن مطابق نظر افسر كاردان فني شهرباني تعيين ميشود. ارتفاع هيچ وسيله نقليه اي بانضمام بار آن از سطح راه نبايد از چهار متر تجاوز كند.
ماده 70 : وسائل نقليه مسافربري حق ندارند بارهائي را كه از داخل اطاق آنها يا گلگيرها به اطراف تجاوز كرده باشد حمل كنند.
ماده 71 : بارهاي وسائل نقليه باركش نبايستي از قسمت جلوي اطاق بيش از يك متر و از قسمت عقب اطاق بيش از دو متر باشد . بهر حال بايد علائم لازم و چراع قرمز خطر در ابتدا و انتهاي بار نصب شود.
ماده 72 : محدوديت طول بار وسائل نقليه كه در ماده فوق تصريح شده در باره بارهائي كه بنا بر وضع و طبيعت يا ساختمان مخصوص قابل تفكيك و تجزيه نيستند رعايت نميشود مشروط بر اينكه اينگونه بارها روي يدكهاي طولاني گذارده شوند. در هر حال اگر طول بار از بيست متر تجاوز كند براي حمل آن بايد پروانه مخصوص از مقامات صلاحيتدار اخذ گردد.
ماده 73 : مقامات صلاحيت دار ميتوانند جهت محمولاتي كه قابل تجزيه نبوده و بيش از ظرفيت يا بزرگتر از حجم معين است پروانه مخصوصي كه حاوي مشخصات و ظرفيت وسيله نقليه حمل كننده و حجم بار و مسير و تعداد دفعات رفت و آمد يا مدت حمل مستمر است صادر كنند . اين پروانه بايد تا پايان مدت اعتبار آن نزد راننده موجود باشد و هنگام مراجعه مأموران انتظامي ارائه گردد.
ماده 74 : وسائل نقليه اي كه در حدود مواد 70و 71و 72 حمل باري كنند بايد :
1- شب ها دو چراغ يا دو فانوس قرمز رنگ در آخرين نقطه طرفين عقب بار نصب نمايند بطوريكه از فاصله يكصدوپنجاه متري طرفين و عقب وسيله مزبور ديده شود.
2- روزها دو پرچم يا دو پارچه قرمز رنگي كه سطح آن لااقل نيم متر مربع باشد در انتهاي بار آويزان كنند بنحوي كه رانندگان پشت سر بتوانند آنرا از فاصله مذكور در بند يك اين ماده ببينند.
ماده 75 : حمل مواد خطرناك فقط با وسائل نقليه مخصوص مجاز است و با وسائل مسافري يا باربري معمولي جز با اجازه شهرباني ممنوع است.
ماده 76 : بنگاهها بايد بارهاي وسائل نقليه را طوري بارگيري نمايند و محكم ببندند كه هيچگونه خطر افتادن يا چكه كردن يا باز شدن و يا پخش شدن در هوا وجود نداشته باشد.
ماده 77 : يدك يا هرنوع وسيله نقليه اي كه توسط وسيله نقليه ديگري كشيده مي شود بايد با سيمهاي آهني يا ميله هاي محكم بوسيله كشنده متصل شود بطوريكه هيچگونه خطر گسيختن نداشته و تحمل كشش وسيله نقليه را بنمايد. طول وسيله اتصال نبايد از پنج متر زيادتر باشد. هرگاه وزن يدك با بار آن از دوهزار كيلوگرم زيادتر باشد بايد بادو رشته اتصال محكم بسته شود.
ماده 78 : رانندگان موظفند بدستور مأموران صلاحيتدار وسيله نقليه را جهت توزين به روي قپان ببرند. هرگاه ضمن توزين معلوم شود كه بيش از ظرفيت مقرربارگيري شده باراضافي تخليه ميشود.دراينصورت مسئوليت انبار كردن و حفظ آن بعهده مالك و راننده است.
ماده 79 : راننده هر وسيله نقليه اي كه مرتكب تصادف منجر به جرح يا فوت گردد موظف است بلافاصله وسيله نقليه را در محل تصادف متوقف سازد و مادام كه تشريفات مربوط به رسيدگي وسيله كارشناسان شهرباني يا ژاندارمري خاتمه نيافته مطلقا" از تغيير وضع اتومبيل يا صحنه تصادف خودداري نمايد. لكن هر گاه تصادف فقط منجر به خسارت مالي شود بنحوي كه امكان حركت از وسيله نقليه سلب نشده باشد راننده موظف است وسيله نقليه را در نزديكترين محلي كه موجب سد معبر نگردد براي رسيدگي و معاينه متوقف سازد مگر اينكه در مورد خسارات از طرف بيمه مقرراتي وضع و اعلام شده باشد كه در اينصورت توقف در محل بشرط انجام مقررات بيمه از طرف رانندگان اجباري نخواهد بود.
تبصره : در نقاطي كه كارشناس شهرباني يا ژاندارمري وجود ندارد يا حضور به موقع آنان مقدور نباشد در اينصورت مسئولان امر از نظريات مستدل سه نفر از رانندگان پايه يكم استفاده خواهند كرد .
ماده 80 : رانندگان وسائل نقليه اي كه بهر ترتيب تصادف نموده اند در صورت وقوع جرح موظفند كمكهاي لازم را به مجروحين نموده و در اعزام آنان به بيمارستان مساعدت نمايند.
ماده 81 : رانندگان مذكور مكلفند در موارد تصادف منجر به جرح يا فوت نام ونشان صحيح و مشخصات گواهينامه رانندگي و وسيله نقليه خود را بلافاصله به مأمورين انتظامي اعلام دارند.
ماده 82 : رانندگاني كه باوسيله نقليه متوقف فاقد سرنشين تصادف مي نمايند بايد در محل وقوع تصادف صاحب يا راننده وسيله متوقف و مأمورين انتظامي را از هويت و نشاني كامل خود آگاه سازند و در صورت عدم دسترسي به ايشان نام و نام ذخانوادگي و نشاني دقيق خويش و شماره و ساير مشخصات وسيله نقليه خود را روي كاغذي بنويسند ودر محل قابل رؤيتي در وسيله نقليه متوقف الصاق نمايند.
ماده 83 : رانندگاني كه با اشياء يا حيوانات تصادف نموده و باعث خسارت يا اتلاف آن ها مي شوند مكلفند كه در محل مالك يا حافظ اشياء يا حيوانات مورد تصادف را طبق دستور ماده فوق مطلع سازند.
ماده 84 : هرگاه راننده وسيله نقليه اي در اثر تصادف توانائي اجراي مقررات مندرج در مواد 82 و83 را نداشته باشد در اين صورت مالك آن وسيله نقليه موظف است در اولين فرصت پس از آگاهي از واقعه مراتب را به مامورين مربوط اعلام دارد.
ماده 85 : اتوسرويس ها (تعميرگاه ها) وتوقف گاه ها (پاركينگ ها) موظفند ظرف 24 ساعت پس از رؤيت وسيله نقليه اي كه آثار تصادف يا جاي گلوله در ان وجود دارد مراتب را با ذكر مشخصات اتومبيل و در صورت امكان با ذكر نام و نشاني راننده به شهرباني يا ژاندارمري محل اعلام دارند.
قسمت اول ـ علائمي كه مقامات و ماموران انتظامي بكار مي برند
ماده 86 : علائم راهنمائي و رانندگي كه براي كنترل و تنظيم عبور و مرور در راه ها بكار ميرود وسيله شهرباني تعيين مي شود .
انتخاب محل نصب آنها در شهرها با شهرباني و تهيه و نصب آنها با شهردار ي است در خارج از شهرها انتخاب محل نصب با ژاندارمري و تهيه و نصب آنها با وزارت را ه خواهد بود.
ماده 87 : رانندگان كليه وسائل نقليه و اشخاص اعم ا ز پياده يا سوار بر حيوانات موظفند از علائم راهنمائي و رانندگي تبعيت نمايند مگر اينكه مأموران انتظامي به جهاتي عدم رعايت آنها را در محل مجاز اعلام كنند.
ماده 88 : كنترل وتنظيم عبور و مرور ممكن است به وسيله چراغ ها يا خطوط يا تابلوها يا نوشته ها با مأموران انتظامي و يا بهر وسيله ديگري كه بر حسب مورد مقتضي باشد بعمل آيد در هر حال فرمان پليس بر تمام علائم ديگر مقدم است .
ماده 89 : در محل هائيكه عبور و مرور به وسيله چراغ راهنمائي كنترل مي شود رنگهاي زير براي مقاصدي كه معين شده است بكار ميرود.
1- چراغ سبز براي حركت : وسائل نقليه اي كه با چراغ سبز روبه رو ميشوند حق عبور يا گردش را دارند مگر آنكه گردش به وسيله علامت ديگري ممنوع شده باشد. در هر حال وسائل نقليه در حال گردش بايد حق تقدم وسائل نقليه اي را كه مستقيم ميروند و حق تقدم پيادگاني را كه از گذرگاه در حركتند رعايت نمايند.
2- چراغ زرد براي احتياط ـ وسائل نقليه ايكه با اين چراغ روبرو ميگردند نبايد به تقاطع يا گذرگاه پياده نزديك شوند و د ر صورت ورود قبلي موظفند به حركت خود ادامه بدهند و از تقاطع يا گذرگاه عبور كنند.
3- چراغ قرمز براي ايست كامل ـ وسائل نقليه اي كه با چراغ قرمز برخورد مي كنند بايد قبل از خط مخصوص ايست توقف كامل نمايند و در صورت فقدان خط ايست در فاصله پنج متري چراغ راهنمائي بايستند و تا روشن شدن چراغ سبز منتظر بمانند.
4- چراغ چشمك زن زرد براي عبور يا احتياط ـ وسايل نقليه مكلفند با مشاهده اين چراغ از تقاطع و گذرگاه پياده با احتياط كامل و سرعت كم عبور نمايند.
5- چراغ چشمك زن قرمز براي ايست و عبور ـ وسائل نقليه د رصورت برخورد با اين چراغ بايد قبل از ورود به تقاطع يا گذرگاه پياده توقف كامل كنند و پس از اطمينان از عدم وجود تصادف حركت نمايند.
ماده 90 : انواع خطوطي كه روي راهها بايد كشيده شود مطابق نمونه هاي منضم به اين آئين نامه است .
ماده 91 : تابلو ها يايد مطابق نمونه بين المللي كه ضميمه اين آئين نامه است تهيه و نصب شود.
ماده 92 : در محلهائيكه چراغ قرمز يا هر نوع علائم ايست ديگر وجود دارد ممكن است به وسيله پيكان سبزي كه د ركنار چراغ قرمز تعبيه ميشود يا با نصب تابلو به وسائل نقليه اجازه داده ميشود كه د ر مسير معيني حركت نمايند . در اين مورد رعايت حق تقدم پياده گان و وسائل نقليه كه با چراغ سبز جهت ديگر اجازه عبور داشته اند الزامي است .
ماده 93 : نصب آگهي يا علامت يا تابلو يا وسائلي كه داراي شباهت با علائم و يا تابلوهاي راهنمائي و رانندگي باشد يا از آنها تقليد شود و يا منظور از آن هدايت و كنترل وسائل نقليه باشد و يا به طريقي باعث جلوگيري از رويت علائم و تابلو و وسائل راهنمائي و رانندگي گردد و همچنين نصب چراغهاي رنگي تبليغاتي در مجاورت چراغهاي راهنمائي به طوريكه موجب اشتباه رانندگان گردد ممنوع است مقامات انتظامي مي توانند در صورت مشاهده چنين اشيائي جهت بر داشتن آنها اقدام كنند. با اين وصف ممكن است از طرف مؤسسات يا اشخاص با اجازه مقامات صلاحيت دار علائمي جهت هدايت مراجعين با اماكن اطراف راه نصب گردد.
ماده 94 : هيچكس حق ندارد بدون اجازه مقامات شهرباني تغييراتي در علائم راهنمائي و رانندگي و ديگر وسائل تنظيم عبور ومرور وسائل نقليه و راه آهن بدهد و يا در متن آن تصرفاتي نمايد .
برداشت از سايت پليس